Rekomendacja konferencji - PRZEMIANY W EDUKACJI ZAWODOWEJ W KONTEKŚCIE RELACJI SZKOŁA – RYNEK PRACY

Rekomendacja: Drugiej Ogólnopolskiej Konferencji Dyrektorów i Nauczycieli Kształcenia Zawodowego oraz Centrów Kształcenia Praktycznego… z tabletem

Przemiany w edukacji zawodowej w kontekście relacji szkoła – rynek pracy

Opracowanie:

Janusz Moos

Elżbieta Gonciarz

Barbara Kapruziak

Donata Andrzejczak

 

 

 

Podczas trzydniowej II Ogólnopolskiej Konferencji Dyrektorów i Nauczycieli Kształcenia Zawodowego oraz Dyrektorów Centrów Kształcenia Praktycznego … z tabletem pt. „Przemiany w edukacji zawodowej w kontekście relacji szkoła - rynek pracy”, zorganizowanej przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego we współpracy z czasopismem EduFakty - Uczę Nowocześnie, która odbyła się w Instytucie Europejskim w Łodzi w dniach 9-11.04.2015 r. zostały poddane analizie i wnioskowaniu zagadnienia szczególnie nurtujące środowisko dyrektorów i nauczycieli szkół zawodowych, ważne dla wspierania szkolnych procesów edukacji zawodowej:

·      Rozwiązywanie problemów edukacji zawodowej w Roku Szkoły Zawodowej i w przyszłości;

·      Doradztwo zawodowe, w tym m. in. Edukacja dla pracy, Łódzki Model Doradztwa Zawodowego;

·      Polska Rama Kwalifikacji;

·      Egzaminy zawodowe;

·      Monitorowanie losów absolwentów;

·      Ochrona danych osobowych i wizerunku ucznia;

·      Nowe technologie w szkolnictwie zawodowym.

Konferencję objęli patronatem honorowym: Minister Edukacji Narodowej, Wojewoda Łódzki, Prezydent Miasta Łodzi, Instytut Badań Edukacyjnych, Centralna Komisja Egzaminacyjna. Partnerami Konferencji byli: Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej, Stowarzyszenie Dyrektorów i Nauczycieli Centrów Kształcenia Praktycznego, Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna, Polski Komitet Normalizacyjny, Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi, Zespół Szkół Technicznych w Radomiu. Patronami technologicznymi konferencji było 17 firm prezentujących najnowsze technologie w edukacji: Epson Europe B.V. Sp. z o. o., Lenovo Technology B.V. Sp. z o. o., Samsung Electronics Polska Sp. z o. o., MTS Mathematisch Technische Software-Entwicklung GmbH, FESTO Sp. z o. o., Agraf,  Mitsubishi Electric Europe B.V. Oddział w Polsce, DMG MORI SEIKI Polska Sp. z o. o.; Merazet S.A., Pyramid 3D Studio, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Young Digital Planet; Helion SA; Microsoft Polska, Grupa Edukacyjna, Cisco Systems Poland, Sad Sp. z o. o.

 

Patronatem medialnym konferencję objęły Telewizja Polska Łódź, TV Toya, czasopisma: NHE Nowe Horyzonty Edukacji, Dyrektor Szkoły. Miesięcznik Kierowniczej Kadry Oświatowej, Dobre Praktyki. Innowacje w edukacji.

Konferencja odbyła się z udziałem przedstawicieli władz państwowych, organów prowadzących, wyższych uczelni, stowarzyszeń i związków zawodowych.

W konferencji uczestniczyło 236 osób: dyrektorów i nauczycieli szkół zawodowych, centrów kształcenia praktycznego, centrów kształcenia zawodowego i ustawicznego, przedstawicieli placówek doskonalenia nauczycieli, pracodawców.

Uczestnicy konferencji (dyrektorzy szkół zawodowych, dyrektorzy centrów edukacyjnych i nauczyciele kształcenia zawodowego) otrzymali na własność tablety, na które pobrali materiały edukacyjne z platformy E-zawodowe.eu (łącznie ponad 2000 stron). Na odnotowanie zasługują następujące publikacje: „Kształcenie modułowe i dualne w łódzkim systemie edukacji zawodowej. Współdziałanie edukacja - pracodawcy” (392 s., 67 artykułów), redakcja: Janusz Moos, Elżbieta Gonciarz, Barbara Kapruziak; „Przemiany w edukacji zawodowej w kontekście relacji szkoła - rynek pracy” (291 s.), redakcja: Janusz Moos, Maciej Kułak; „Katalog dobrych praktyk w szkołach zawodowych”. Zeszyt 7 i 9 (305 s.), redakcja: Grażyna Adamiec, Janusz Moos; „Akademia Młodych Twórców. Praca edukacyjna z uczniem zdolnym” (192 s.), redakcja: Janusz Moos, Sławomir Szaruga; „Doradztwo zawodowe blisko ucznia” (108 s.), redakcja: Janusz Moos, Małgorzata Sienna; „Centra kształcenia praktycznego w polskim systemie edukacji zawodowej” (160 s.), redakcja: Janusz Moos; „Egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie” (35 s.), redakcja: Janusz Moos, Marek Szymański; „Zawody w których kształcą łódzkie szkoły. Tworzenie bazy informacyjnej doradztwa edukacyjno-zawodowego” (67 s.), redakcja: Maria Michalak, Małgorzata Sienna.

Uczestnikom konferencji udostępniono w formie elektronicznej również cykl poradników dla nauczycieli kształcenia zawodowego dotyczących edukacji normalizacyjnej, metod projektowych w edukacji zawodowej, metody tekstu przewodniego w edukacji zawodowej, jak organizować kształcenie modułowe i raport z badań losów absolwentów łódzkich szkół (łącznie ok. 450 s.), czasopismo Dobre Praktyki. Innowacje w edukacji (nr 9 i 10) oraz materiały informacyjne partnerów technologicznych dotyczące nowych technologii.

W ramach konferencji zorganizowano także stanowiska techniczno-dydaktyczne partnerów technologicznych, prezentujące najnowsze technologie, publikacje oraz punkt informacyjny.

Konferencję prowadzili przedstawiciele organizatorów: Janusz Moos – Dyrektor Łódzkiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego oraz Maciej Kułak – wydawca magazynu „EduFakty – Uczę Nowocześnie”.

W pierwszym dniu konferencji prof. Włodzimierz Lewandowski z Międzynarodowego Biura Miar w Sevres zaprezentował wykład nt. Technik satelitarnych. Wyzwań dla Polski. Szans młodych. W dalszej części Ewa Konikowska-Kruk, dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w MEN wygłosiła dwa referaty w formie wykładu z dyskusją pt. Edukacja zawodowa w polityce ministerstwa edukacji, Fundusze unijne w szkolnictwie zawodowym.

Drugi dzień konferencji rozpoczęto prezentacją platformy E-zawodowe.eu oraz jej zasobów udostępnionych dla uczestników spotkania przedstawioną przez Dorotę Ługowską i Artura Rudnickiego.

W sesji wykładowej wygłoszono sześć referatów:

  • Rozwiązywanie problemów edukacji zawodowej w Roku Szkoły Zawodowców i w przyszłości - Janusz Moos, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego;
  • Polska Rama Kwalifikacji - opis i rejestr kwalifikacji. Transfer osiągnięć uczących się – dr Agnieszka Chłoń-Domińczak, Instytut Badań Edukacyjnych;
  • Edukacja dla pracy - Teresa Kazimierska,  Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej;
  • Łódzki Model Doradztwa Zawodowego, w tym modelowanie systemu doradztwa edukacyjno-zawodowego we współdziałaniu z pracodawcami, dobre praktyki na rzecz zatrudnienia absolwentów szkół zawodowych - Małgorzata Sienna, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego;
  • Porozumienie o współpracy na rzecz rozwoju kształcenia zawodowego. Działalność Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej dla edukacji - Bartosz Rzętkiewicz, Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna;
  • Nowy egzamin zawodowy - istota zmian - Ewa Rudomino, Centralna Komisja Egzaminacyjna.

Istotną część konferencji stanowiła dyskusja panelowa na temat Egzaminów zawodowych, w której wzięło udział dwunastu panelistów reprezentujących Centralną Komisję Egzaminacyjną (Ewa Rudomino), Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Łodzi (Klaudia Połowińska, Marek Szymański), Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej (Teresa Kazimierska), dyrektorzy i przedstawiciele szkół zawodowych (Artur Rudnicki, Andrzej Żelasko, Mariola Przybylska, Elżbieta Urbańska-Golec) i centrów kształcenia praktycznego, CKZiU (Barbara Kapruziak, Marek Filipczyk, Elżbieta Czernik), którzy wypowiadali się na temat:

  • Wniosków z dotychczasowej organizacji egzaminów zawodowych (trzy lata doświadczeń).
  • Modeli współpracy CKE - OKE - Szkoła, Ośrodek Egzaminacyjny w aspekcie organizacji egzaminów zawodowych.

oraz poszukiwali odpowiedzi na pytania:

  • W jakim zakresie Nowy Egzamin Zawodowy spełnia swoje funkcje diagnostyczne, edukacyjne i społeczne?
  • Jakie zmiany w organizacji kształcenia zawodowego (podstawa programowa, organizacja zajęć edukacyjnych, metody kształcenia…) mogą wpłynąć na poprawę wyników egzaminów zawodowych?

W dyskusji aktywnie brali również udział pozostali uczestnicy konferencji.

W dalszej części drugiego dnia konferencji poruszono równie istotne zagadnienia dotyczące:

  • Zmian paradygmatu kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych - Piotr Skirski,  Cisco.
  • Monitorowania losów absolwentów, jako szczególnego instrumentu dostosowania kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy - dr Elżbieta Ciepucha, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego.
  • Edukacji normalizacyjnej w szkole zawodowej – dr Zygmunt Niechoda, Polski Komitet Normalizacyjny.
  • Ochrony danych osobowych i wizerunku ucznia, czyli na co zwrócić uwagę w trakcie udostępniana danych? Piotr Drobek, Departament Edukacji Społecznej i Współpracy Międzynarodowej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
  • Możliwości współpracy międzynarodowej szkół zawodowych poprzez program ERASMUS+ - Anna Koludo, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego, konsultant regionalny Erasmus+.
  • Nowych technologii w szkolnictwie zawodowym:

-      Dobre praktyki uczenia się robotyki w szkole zawodowej – Jacek Taczała, Mitsubishi,

-      Sieć w szkole, szkoła w sieci, czyli jak zbudować wydajną sieć komputerową? – Artur Rudnicki, Zespół Szkół Technicznych w Radomiu,

-      iPad w szkole zawodowej - Adam Cyrański, Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego, edukator Apple.

 

W trzecim dniu konferencji prowadzone były warsztaty, które dotyczyły następujących zagadnień:

1.     E-zawodowe.eu jako platforma do próbnych testów egzaminacyjnych – Dorota Ługowska.

2.     Opis i walidacja dla kwalifikacji rynkowej – dr Tomasz Saryusz-Wolski.

3.     Wspieranie edukacji zawodowej ze środków Unii Europejskiej WRPOWŁ 2014-2020 (nowa perspektywa finansowa) – Arkadiusz Tokarski.

4.     Inteligentne rozwiązania i aplikacje z wykorzystaniem robotów przemysłowych – Jacek Taczała, Adrian Groch.

5.     Współpraca edukacji zawodowej z rynkiem pracy. Współdziałanie CKP-ów (CKZiU) z rynkiem pracy. Rola centrów kształcenia praktycznego w osiąganiu przez uczących się kompetencji zawodowych – Barbara Kapruziak, Anna Koludo, Elżbieta Gonciarz.

6.     Doradztwo zawodowe – modelowanie systemu doradztwa edukacyjno-zawodowego we współdziałaniu z pracodawcami – Małgorzata Rosak, Jerzy Bielecki, Małgorzata Sienna.

7.     Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie CNC. Wspierająca rola e-learningu w kształceniu zawodowym – Paweł Krawczak, Artur Grochowski.

8.     Druk 3D. Nowa technologia w szkolnictwie – Sebastian Witkowski.

9.     Nowe narzędzia w kształceniu - lepsze efekty - Marek Bielecki.

10.  Warsztaty z wykorzystania zestawu MecLab w procesie dydaktycznym – Artur Grochowski.

11.  Office 365 w edukacji zawodowej – Artur Rudnicki.

12.  Nowe technologie w doradztwie zawodowym – Tomasz Magnowski.

13.  Yammer- stwórz szkolną sieć społecznościową – Artur Rudnicki.

14.  Egzamin zawodowy w nowej formule – od podstawy programowej do sukcesu na egzaminie – Robert Kucicki.

15.  Dziennik.edu.pl – bezpłatny dziennik elektroniczny w świetle najnowszych wytycznych MEN – Paweł Zając.

16. SketchUp, czyli modelowanie przestrzenne – Anna Koludo.

17. Jak zaplanować wdrożenie nowoczesnych technologii w pracę szkoły? Jak pozyskać środki na realizację? Jak zaplanować rozwój zawodowy nauczycieli? Jak dobrać sprzęt do potrzeb związanych z realizacja zadań szkoły? – Adam Cyrański.

 

Wiele warsztatów zostało ocenionych jako szczególnie ważnych dla systemu edukacji, m.in.:

·      „Współpraca edukacji zawodowej z rynkiem pracy”.

Spotkanie prowadzone przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego zakończyło się dyskusją dotyczącą:

-    roli CKP-ów w systemie kształcenia zawodowego ze szczególnym uwzględnieniem CKP-ów jako placówki koordynującej współpracę na płaszczyźnie edukacja – rynek pracy, w tym prowadzącej ośrodki egzaminacyjne;

-    potrzeby utworzenia sieci centrów kształcenia praktycznego (CKZiU);

-    sposobów dzielenia się doświadczeniem w zakresie dobrych praktyk w kształceniu zawodowym, w tym współpracy centrów ze szkołami, pracodawcami;

-    roli i znaczenia centrów kształcenia praktycznego w procesie organizacji kształcenia zawodowego (w tym kwalifikacyjnych kursów zawodowych) oraz edukacji przedzawodowej;

-    najczęściej występujących problemów związanych z funkcjonowaniem CKP-ów (CKZiU).

·      „Doradztwo zawodowe – modelowanie systemu doradztwa edukacyjno-zawodowego we współdziałaniu z pracodawcami”.

W trakcie warsztatu prowadzonego przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego i Krajowy Ośrodek Wpierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej ukazano znaczenie doradztwa edukacyjno-zawodowego dla potrzeb optymalizacji procesu osiągania kompetencji zawodowych przez uczniów szkół zawodowych i uczących się w centrach kształcenia praktycznego.

·      E-zawodowe.eu jako platforma do próbnych testów egzaminacyjnych”.

Podczas spotkań zaprezentowano sposób wykorzystania platformy e-zawodowe.eu do przeprowadzenia próbnych testów egzaminacyjnych z kwalifikacji, tworzenia bazy pytań oraz moduł oceniania i analizowania wyników.

·      Dziennik.edu.pl – bezpłatny dziennik elektroniczny w świetle najnowszych wytycznych Ministerstwa Edukacji Narodowej

W czasie warsztatu prowadzonego przez firmę Helion wyjaśniono zagadnienia związane z kosztami aplikacji, obawami nauczycieli związanymi z trudnością obsługi aplikacji oraz brakami infrastruktury i sprzętu.

·      Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie CNC. Wspierająca rola e-learningu w kształceniu zawodowym.

W trakcie warsztatu prowadzonego przez firmę MTS i ŁCDNiKP zaprezentowano zasady programowania obrabiarek sterowanych numerycznie w systemie MTS ISO extended w aktualnej polskiej wersji V7.5. Każdy uczestnik warsztatów miał do dyspozycji indywidualne stanowisko komputerowe z zainstalowanym systemem MTS ISO extended V7.5 w polskiej wersji językowej. 

·      Druk 3D. Nowa technologia w szkolnictwie zawodowym

Podczas warsztatu prowadzonego przez firmę Witmax Technologies zaprezentowano drukarkę 3D jako nowe narzędzie w edukacji zawodowej. Przybliżono podstawy druku 3D, przedstawiono innowacyjne kolorowe drukarki 3D firmy Pyramid 3D Studio.

·      Nowe narzędzia w kształceniu – lepsze efekty

W trakcie warsztatu prowadzonego przez firmę AGRAF zaprezentowano nowe urządzenia stosowane w procesie uczenia się. Pokazano jak wykorzystać komputer, tablet oraz tablicę interaktywną w połączeniu z najnowszymi technologiami do uczenia się poprzez doświadczenie. Przedstawiono najnowsze metody aktywizowania uczniów i ich wpływ na efekty uczenia się.

·      „Opis i walidacja dla kwalifikacji rynkowej”.

W czasie warsztatu prowadzonego przez Instytut Badań Edukacyjnych zaprezentowano koncepcję kwalifikacji rynkowej oraz jej znaczenie dla rynku pracy i mobilności pracowników. Wyjaśniono relację kwalifikacji rynkowej do zawodów i kwalifikacji szkolnych. Przedstawiono standard opisu kwalifikacji rynkowej ze szczególnym uwzględnieniem wymagań dotyczących walidacji efektów uczenia się. Uczestnicy podjęli próbę sformułowania efektów uczenia się i odpowiadających im kryteriów weryfikacji. Warsztat zakończyła dyskusja nad warunkami jakie musi spełniać opis kwalifikacji, aby zapewnić porównywalność kwalifikacji w warunkach decentralizacji instytucji certyfikujących.

·      „Wykorzystania zestawu MecLab w procesie dydaktycznym”

Podczas warsztatu przygotowanego przez firmę FESTO zapoznano uczestników z trzema modułami zestawu oraz programem FluidSIM okrojonym do możliwości projektowania, symulacji i sterowania zestawem. MecLab® jest zestawem trzech niezależnych modułów dydaktycznych do prowadzenia zajęć z zakresu zaawansowanych systemów mechatronicznych.

·      „Inteligentne rozwiązania i aplikacje z wykorzystaniem robotów przemysłowych”

W pierwszej części spotkania prowadzonego przez firmę Mitsubishi zapoznano uczestników z podstawami robotyki, typami robotów przemysłowych, ich standardowymi funkcjami i podstawami programowania. Następnie zaprezentowano przykłady aplikacji (filmy) z wykorzystaniem systemu wizyjnego, czujnika siły oraz niestandardowych chwytaków. Prezentowane zastosowania pochodziły z realnych aplikacji z przemysłu motoryzacyjnego i farmaceutycznego. Podczas warsztatu ukazano również aplikację kontroli jakości z wykorzystaniem realnego robota (czujnik siły w aplikacji kontroli jakości - testowanie precyzji wykonania przycisków w telefonie, kokpicie samochodu itp.).

·      „Jak zbudować nowoczesną stronę internetową szkoły”

W trakcie warsztatu prowadzonego przez firmę PROcreators przedstawiono budowę nowoczesnej strony internetowej szkoły, wykorzystującą najnowsze trendy i rozwiązania w tym obszarze. Dyskutowano na temat sposobu przygotowania grafiki oraz nawigacji strony tak by strona była przejrzysta i czytelna. Zwrócono uwagę na najczęściej popełnianie błędy.

·      „Wspieranie edukacji zawodowej ze środków UE”

W czasie spotkania prowadzonego przez Urząd Marszałkowski w Łodzi dyskutowano o możliwościach optymalnego wykorzystania w szkolnictwie zawodowym środków finansowych pochodzących z nowej perspektywy funduszy UE na lata 2014-2020, w ramach której będą funkcjonować nowe programy operacyjne i edukacyjne.

·      Rozwijanie kreatywności – modelowanie przestrzenne w programie SketchU-p

W czasie warsztatu prowadzonego przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego zaprezentowano możliwość wykorzystania modelowania przestrzennego do tworzenia obiektów trójwymiarowych z pominięciem drogich i skomplikowanych programów profesjonalnych. Jako alternatywę przedstawiono program SketchUp – łatwy w użyciu dający znakomite efekty i co najważniejsze nieodpłatny, który może być wykorzystywany przez uczniów w szkole na zajęciach na przykład do realizacji projektów.

Wyniki dyskusji prowadzonych podczas sesji plenarnej, dyskusji panelowej i sesji warsztatowych upoważniają do rekomendowania przez II Ogólnopolską Konferencję Dyrektorów i Nauczycieli Kształcenia Zawodowego oraz Centrów Kształcenia Praktycznego Przemiany w edukacji zawodowej w kontekście relacji szkoła – rynek pracy następujących rozwiązań i wniosków:

1.     Edukacja przedzawodowa jest szczególnie ważnym elementem systemu edukacji. Jej komponenty to doradztwo zawodowe prowadzone jako zajęcia zawodoznawcze, badanie predyspozycji zawodowych oraz zajęcia techniczne dla uczniów szkół podstawowych
i gimnazjów, które nadają praktyczny wymiar manualizmowi, pozwalają rozwijać umiejętności manualno-motoryczne i zainteresowania techniczne.

2.     Osiąganie kompetencji zawodowych powinno odbywać się w toku indukcyjnym poprzez wykonywanie w procesie kształcenia zadań zawodowych i czynności praktycznych oraz pozyskiwanie informacji niezbędnych do rozwiązania zadań. Kształcenie zawodowe powinno być tak organizowane, aby uczący się wykonując zadania i pozyskując potrzebne informacje przechodzili od poziomu konkretów poprzez poziom modeli wyobrażeniowych do poziomu modeli symbolicznych, w których następuje uogólnienie wniosków
i przeniesienie ich na kolejne zadania. Należy odejść od modelu kształcenia polegającego na przekazywaniu teorii i na jej podstawie wykonywania zadań zawodowych. Nowoczesny model kształcenia zawodowego to tok indukcyjny: od zadania do teorii, od szczegółu do uogólnień.

3.     Najważniejszym zadaniem dla współczesnej i przyszłościowej szkoły zawodowej, CKP, CKZiU jest organizacja uczenia się poprzez wykonywanie projektów (zadań zawodowych), a w tym grupowe rozwiązywanie problemów, budowanie portfolio uczącego się
i wspieranie go przez nauczycieli kształcenia zawodowego, nauczycieli tutorów, coachów.

4.     Jednym z najważniejszych zadań współczesnej szkoły zawodowej i szkoły zawodowej przyszłości jest przetworzenie systemu nauczania na system uczenia się i potwierdzania efektów uczenia się. Jest to możliwe w wyniku uczenia się roli wspierającej samodzielne uczenie się – roli tutora , a uczenie uczenia się powinno stanowić motto każdej rozwijającej się organizacji edukacji zawodowej.

5.     Efekty uczenia się to najważniejsza kategoria edukacyjna sumująca procesy uczenia się poprzez rozwiązywanie zadań – projektów, uczenia się w grupie, uczenia się według modelu konstruktywistycznego, uczenia się w wymiarze edukacji dla zdatności człowieka – obywatela - pracownika.

6.     Kształtowanie kompetencji społecznych, organizacja edukacji dla zdatności człowieka (radzenia sobie w życiu i pracy zawodowej), organizacja edukacji dla zatrudnienia (uczenie się mobilności zawodowej), osiąganie kompetencji zawodowych wyznaczonych przez rynek pracy, a także (może przede wszystkim) kształtowanie gotowości (intelektualnej i motywacyjnej) do wielokrotnego zmieniania kwalifikacji w życiu zawodowym – to istotne wyzwania dla edukacji zawodowej. Wśród tych wyzwań szczególnie należy podkreślać przygotowanie człowieka do uczenia się przez całe życie.

7.     Nie należy eksponować tylko jednego systemu edukacji zawodowej, a wskazanym jest wykorzystywać wszystkie zalety kształcenia zadaniowego - modułowego i zalety systemu dualnego. Najlepiej jest wiązać ze sobą te systemy jako warunku do współdziałania edukacji z pracodawcami.

8.     Wśród nowych rozwiązań edukacji zawodowej na szczególną uwagę dyrektorów szkół zawodowych i CKP, CKZiU oraz nauczycieli kształcenia zawodowego zasługują:

-      monitorowanie rynku pracy dla edukacji,

-      doradztwo edukacyjno-zawodowe,

-      osiąganie przez uczących się kompetencji zawodowych, w tym kompetencji społecznych,

-      walidacja i certyfikacja efektów uczenia się,

-      nowe role zawodowe nauczyciela wspierające samodzielne uczenie się uczących się
i uczenia się w grupach.

9.     Doradztwo zawodowe musi być prowadzone w oparciu o rzetelną informację o rynku pracy, co jest możliwe dzięki współpracy z pracodawcami i instytucjami rynku pracy.

10.  Istnieje potrzeba zmiany funkcjonujących dotychczas stereotypów w postrzeganiu obrazu pracy przez uczniów, ich rodziców i wychowawców poprzez powszechne prezentowanie współczesnych, rzeczywistych warunków pracy w różnych obszarach zawodowych.

11.  Przygotowanie uczących się do aktywności i mobilności zawodowej umożliwi pozyskanie i utrzymanie zatrudnienia w przyszłości.

12.  Doradztwo edukacyjno-zawodowe prowadzone blisko ucznia (w szkole) przy wsparciu ekspertów skutecznie przyczynia się do świadomego planowania kariery edukacyjno-zawodowej oraz funkcjonowania w życiu gospodarczym – wyznaczania celów zgodnie
z wewnętrznym potencjałem i uwarunkowaniami rynku pracy.

13.  Konieczna jest koordynacja działań w zakresie doradztwa zawodowego
w regionie/powiecie (np. tworzenie Ośrodków Doradztwa Zawodowego); systemowe rozwiązania umożliwiają równy dostęp do usług doradztwa edukacyjno-zawodowego.

14.  Terminy i czas trwania sesji egzaminacyjnych nie są optymalnie dobrane i w znacznym stopniu utrudniają realizację podstaw programowych. Proponuje się umożliwienie przeprowadzenia głównych sesji egzaminacyjnych w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych (np. w pierwsze 10 dni wakacji lub w ferie). W tym czasie wolne są pracownie dydaktyczne oraz zespoły nadzorujące.

15.  Proponuje się we wszystkich możliwych przypadkach ograniczenie czasu trwania egzaminu do 150 minut tak, aby możliwe było przeprowadzenie dziennie trzech zmian egzaminacyjnych, co z kolei spowoduje zwiększenie liczby zdających przypadających na jeden dzień egzaminu (egzaminy w danym ośrodku będą trwały krócej).

16.  Proponuje się wprowadzenie zmiany w składach zespołów nadzorujących część  praktyczną w modelu „D” i „DK”  tak, aby była możliwość nadzorowania egzaminu przez osoby nie będące nauczycielami kształcenia zawodowego. Dzięki temu nauczyciele kształcenia zawodowego mogą pełnić w tym samym czasie inne funkcje (np. asystentów technicznych, egzaminatorów itd.).

17.  Baczną uwagę należy zwrócić na jakość (np. w aspekcie poprawności merytorycznej, poziomu trudności) arkuszy egzaminacyjnych oraz zwiększenie liczby wersji zadań wykorzystywanych w części praktycznej. Wykorzystywanie tego samego zadania w trakcie kilkutygodniowej sesji egzaminacyjnej powoduje odtajnienie zadania dla zdających w kolejnych terminach.

18.  Należy zrezygnować z egzaminów, których przeprowadzenie jest nienaturalne o danej porze roku (np. prace rolne lub ogrodnicze polegające na sadzeniu roślin do gruntu w styczniu).

19.  Należy doprowadzić do sytuacji, w której wyposażenie ośrodków egzaminacyjnych będzie stałe przez dłuższy okres czasu (np. 3 do 5 lat). Pozwoli to doposażyć ośrodki egzaminacyjne w brakujące urządzenia.

20.  Powinno się dokonać ewaluacji podstaw programowych, polegającej na zweryfikowaniu liczby kwalifikacji (najlepiej ograniczyć liczbę kwalifikacji tam, gdzie jest to możliwe do 2) oraz zapisów efektów kształcenia. Korzystnie wpłynie to na przeprowadzenie egzaminów.

21.  Dostrzega się problem z dostępem do przykładowych rozwiązań zadań egzaminacyjnych po zakończeniu sesji. Zadanie egzaminacyjne powinno sprawdzać tyko efekty zapisane w podstawie programowej kształcenia w zawodach. Ponadto powinien być zapewniony dostęp do arkuszy egzaminacyjnych dla wszystkich zainteresowanych.

22.  Należy utworzyć całoroczne ośrodki egzaminacyjne oparte na strukturach CKP, CKZiU, co wymaga zmian w sposobie finansowania egzaminów (obecnie przeprowadzenie egzaminu w innym miejscu niż szkoła macierzysta jest nieopłacalne dla tego typu placówek, nie finansuje się pracy ośrodka, a egzaminatorzy zatrudnieni w nim nie mogą brać udziału w egzaminie).

23.  Dostrzega się potrzebę ujednolicenia funkcjonujących dwóch systemów egzaminowania potwierdzania kwalifikacji zawodowych (CKE i Izba Rzemieślnicza).

24.  Należy dokonać analizy i zweryfikować zadania związane z organizacją egzaminów zawodowych wykonywane przez okręgowe komisje egzaminacyjne i szkoły – ośrodki egzaminacyjne – podział zadań powinien wynikać z odpowiedzialności zawartej w przepisach i nie powinien zaburzać organizacji pracy szkoły (procesu kształcenia).

załącznik_nazwa: 
Rekomendacja konferencji- PRZEMIANY W EDUKACJI ZAWODOWEJ W KONTEKŚCIE RELACJI SZKOŁA – RYNEK PRACY